MaviPortal.Net | Türkiye'nin Online Portalı

Site 1. rengi

Site 2. rengi

Topbar rengi

Menü ikon

Menü hover

Menü arama

Footer rengi

Tasarım

Tarihe adını yazdıran kürt mucitler

06.04.2018
170
Tarihe adını yazdıran kürt mucitler

Kürtler bütün halklar gibi derin bir tarihi vardır.Kürtler tarihsel olarak çok eskilere dayanmaktadır. Bazı araştırmalara göre “Kürt” terimi Sümer kökenlidir. Kürtlerin “Kürti” diye adlandırıldıkları belgelenmiştir. “kürti” Sümer dilinde “dağlılar” demektir. Bu ismin geçmişi M.Ö. 3000 lere kadar dayanmaktadır.Kürtlerin kendilerine ait dilleri vardır.

Kürtler tarihinde çoğu halktan önce sosyalleşmiş ve eğitim düzeyi ilerlemiştir.Bunlar içerisinde Tıp,Bilim,Astronomi,Teknoloji ve Eğitim dalında kendilerini ileri düzeyde yetiştirmişlerdir.Şimdi bu yazımda kürt tarihinin derin kuyularından olan mucit ve bilge olan kürt bilim insanlarını paylaşacağım.

1-) Ebul-iz El-Cezeri (ilk mucit ve mekanikçi mühendisi)

1153 yılında Cizre’nin Tor mahallesinde doğan ve sibernetik alanın en büyük dahisi kabul edilen, fizikçi, robot ve matriks ustası İsmail Ebul İz Bin Rezzaz El Cizirî 1233′te Cizre’de öldü.Sibernetiğin ilk adımlarını attı ve ilk robotu geliştirip çalıştırmıştır.El-Cezeri’nin, Leonardo da vinci’ye ilham kaynağı olmuştur.Batı literatüründe M.Ö. 300 yıllarında Yunan matematikçi Archytas tarafından buharla çalışan bir güvercin yapılmış olduğu belirtilse de, robotikle ilgili bilinen en eski yazılı kayıt, Cezeri’ye âittir. El-Ceziri hakkında daha fazla bilgi için araştırınız.

2-) Nali Şarezûrî 

(1801 Süleymaniye – 1856 İstanbul) Kürt asıllı alim, dil bilimci, çevirmen, Matematikçi ve şair.

3-) El- Dinaveri

Ebu Hanife Ahmed bin Davud Dinaveri ya da Ebu Hanife El-Dinaveri İran Kürdistanı Kirmanşah bölgesinde bulunan Dinaver şehrinde yaşamış olup El Dinaver ismi ile bu sebepten dolayı anılmıştır.Dinaveri,coğrafya,tarih,botanik,astronomi,metalurji,alanlarda önemli çalışmalar yaparak kitaplaştırılan birçok eseri bulunmaktadır.bu eserler kendisinden sonraki ilim adamları açısından da sürekli güvenilir kaynak olarak görülmüştür.Kürt bilim insanı El Dinaveri,özellikle Botanik alanda yaptığı başarılı çalışmalarından dolayı ”Bitkilerle konuşan ilim adamı” olarak da anılmaktadır.

4-) Bediuzzaman Said-i Kurdî

(1878 Bitlîs-1960 Şanlıurfa) Kürt İslam âlimi ve tefsir yazarı. Risale-i Nur Külliyatı’nın yazarı, 15 yaşında bir medrese öğrencisi iken hocası tarafından verilen Bedîuz-zamân (zamanın güzelliği) lakabı ismiyle birlikte kullanılır. Kendisinin “Bediüzzaman” isminin yanı sıra “Molla Said”, “Molla Said-i Meşhur”, “Said-i Nursî”, “Said-i Kürdî” gibi isimler kullandığı da bilinmektedir.

5-) Ali Hariri

(1009 – Hakkari – 1080) klasik Kürt edebiyatı şairi. İlk Kürt şairi sayılmaktadır. Hariri’den itibaren (11. yüzyıl) Kürt edebiyatında, divan edebiyatı dönemi başlar.

6-) Abdulkadir Geylani

(1077 Gilan – 1166 Bağdat) Kürt asıllı İslam bilgini ve Kadiri tarikatının kurucusudur.

7-) Abdulbasid Abdussamed

(1927 Armant – 1988 Kahire) Kürt ve Arap asilli Dünyaca ünlü hafız ve Kur’an kârisi.

😎 Ehmedê Xanê

(1650 Hakkari – 1707 Ağrı) Türkçe Kürtçe Arapça ve Farsça bilen Kürt asıllı edip, şair, ve tarihçi.

9-) Şihabeddin Sühreverdî

(1155 – İran Kurdistani – 1191) Kürt asilli İslam filozofu ve işrakilik isimli fikrî akımın kurucusudur.

10-) Feqîyê Teyran

(1590 – Van – 1660) Kürt asilli şair masal ve destan yazarı. En önemli eseri Hespê Reş’tir (Kara At). Bu eser 1965’te Moskova’da Kürtçe-Rusça olarak yayınlandı.

11-) Melayê Cizîrê

(1570 – Cizre – 1640) Kürt asıllı Islam alimi, Edebiyatçı ve mutasavvıf.

12-)Bediuzzaman Said-i Kurdî

(1878 Bitlîs – 1960 Şanlıurfa) Kürt İslam âlimi ve tefsir yazarı. Risale-i Nur Külliyatı’nın yazarı.

13-) Molla Halil Siirdî

(1753 Bitlis – Siirt 1841) Kürt asıllı Tefsir, fıkıh ve hadis alimi ve Yazar Arapça ve Kürtçe dilinde toplam 24 eseri var.

14-) Hz. Caban El Kurdî

Hz. Muhammed (sav) zamanında Müslüman olan ilk Kürt asilli sahabelerden biri. Ayrica İslam tarihinde ilk olarak atanan valilerdendir.

15-) Hz. Zozan 

Hz. Muhammed (sav) zamaninda Müslüman olan ilk Kürt asilli kadin. // Kaynak : Taraf Gzt.

16-) Selahaddin-i Eyyubi El Kurdî

(1138 Tikrit – 1193 Şam) Eyyubi hanedanının kurucusu olan hükümdar. Hıttin Muharebesi ile 1187’de Kudüs’ü Haçlı kuvvetlerinden alarak kentte 88 yıl süren Hıristiyan egemenliğine son vermiş, akabinde Hıristiyanların düzenledikleri III. Haçlı Seferi’ni etkisiz hale getiren Kürt İslam alimi ve lider.

17-) Muhammed Bin Şeddad

Şeddadiler’in kurucusu Kürt lider. Kurduğu hanedanlık kendi isminden dolayı Şeddadiler veya Şadiler olarak anılmıştır. Bugün Ermenistan sınırlarında kalan ve 951 yılında ele geçirdiği Divin kentinde hanedanlığı kurmuş, 951-971 yılları boyunca hanedanlığın emirliğini yapmıştır.

18-) Mehwî

(1817 Muhabad – Süleymaniye) Kürt asilli İslam alimi, hekim ve şair.

19-) Mevlana Halit

(1779 – Süleymaniye – 1827 Şam) Kürt asıllı Nakşibendi Halidiye yolunun öncüsü alîm ve mutasavvıftır.

20-) Cakir El Kurdi

(1155 – Irak Kurdistanı – ? ) Kürt asilli büyük islam alimi.

21-) Ehmedê Muxlis

(1891 – Amediye – 1963) Kürt alim ve yazar, Kurdî ve İslamî çok sayida eser yazmiştir.

22-) Mehmûdê Bazîdî

(1797 Ağri – 1863 ? ) Kürt tarihçisi ve İslam alimi, Kürtçe ve Arapça dilinde çok sayida İslamî ve Kurdî eser yazmiştir (malesef çok az eserleri günümüze ulaşabilmiştir.)

23-) Şemseddînê Şarezorî

(1250 – Şarezor – 1288) Kürt asıllı İslam filozofu, Sührewerdî’nin ölümünden sonra da felsefesini devam edip geliştirmiştir. Şimdiye dek bize sadece beş eseri ulaşmıştır.

24-) Şeyh Ubeydullah Nehri

(1830 Şemdinli – 1883 ? ) bağimsiz Kurdistan devleti için ayaklanan Kürt asilli İslam alimi ve lider.

25-) Melayê Batê

(1417- Hakkari -1491) Kürt asıllı edebiyatçı alim ve şair. Kürtçe mevlid’in yazari.

26-) Ömer Es-Sühreverdi

(1145 Sühreverd – 1234 Bağdat) İranli Kürt mutasavvif ve İslam filozofu.

27-) İbn-i Hallikan

(1211 Erbil – Dimeşk 1282) Kürt İslâm âlimi yazar ve tarihçi.

28-) Ziryab

(789 Bağdat ? – 857 Kurtub) Endülüs’te Kurtuba’da hükümdarlık süren Emeviler döneminde yaşayan Kürt (veya Fars) asıllı bilge, şair, müzisyen, şarkıcı, güzellik uzmanı, moda tasarımcısı, ünlü, stratejist, astronom, botanikçi ve coğrafyacı.

29-) Şeyh Said

(1865 Elazığ – 1925 Diyarbakır) Zaza Kürdü Müderris, Mutasavvıf, müfessir ve muhaddis alimi ve lider.

30-) Seyyid Abdülkadir

(1851 Hakkari – 1925 Bitlis) Kürt Islam alimi, siyasetçi ve Kürdistan Teali Cemiyeti’nin liderlerinden.

31-) Şeref Han

(1543 Kum – 1599 Bitlis) Kürt asıllı siyasetçi, tarihçi ve yazar, Şerefname’nin yazari.

32-) Kadı Muhammed

(1900 – Muhabad -1947) Mahabad Kürt Cumhuriyetinin devlet başkanı seçilmiş Kürt alim ve Lider.

33-) Ebu El Fida

(1273 Şam – Hama 1331) Kürt asilli Müslüman tarihçi ve coğrafyacı.

34-) Şeyh Muhammed Maşuk El-Haznevi

(1957 Kamışlo – 2005 Şam) Kürt asilli Doktor, Hadis ve Fikih alimi. // Kaynak ; Baweri.

35-) Baba Tahir

(940 – Hemedan – 1010) İranli Kürt (veya Fars) asıllı Müslüman şair ve filozof.

36-) Molla Gürâni

(1410 Diyarbakir – 1488 İstanbul) Kürt asilli müderris ve fikih alimi.

37-) Nali Şarezûrî

(1801 Süleymaniye – 1856 İstanbul) Kürt asıllı alim, dil bilimci, çevirmen, Matematikçi ve şair.

38-) Nâbi

(1641 Urfa – 1712 İstanbul) Kürt asilli ünlü Dîvân edebiyatı şâiri.

39-) Mahmut Berzenci

(1878 Süleymaniye-1956 Bağdat) Kürdistan Krallığını ilan eden Kürt lider.

40-) Simko

(1887- İran Kurdistanı – 1930) İran Kurdistaninda hakimiyeti sürdürmüş Kürt lider.

41-) Evdirehman Şerefkendî

(1920 Muhabad – 1991 Kerec) Kur’an-i Kürtçeye çeviren Kürt asıllı alim, yazar şair ve çevirmen.

42-) İlyas El Kurdi

(1660 ? – Suriye ?) Kürt asilli tefsir, hadis ve şafii fikih alimi.

 

[vurgu color=”#dd0d0d”]Bir kaç kendini bilmez kişiler,”Kürtler Kimdir Diyor ?” Alın size kürtler kimdir ? (siz kimsiniz acaba ?)[/vurgu]

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.